3 آوریل 2025- دانشمندان دانشگاه بیرمنگام نشان دادند که یک توالی از سه اسید آمینه در صورت استفاده موضعی در یک کرم نرم کننده ممکن است شدت پسوریازیس را کاهش دهد.

محققان که مطالعه آنها در ژورنال Pharmacological Research منتشر شده است، کوچکترین قسمت از پپتیدی (پروتئین کوچک) به نام PEPITEM را شناسایی کردند که به طور طبیعی در بدن وجود دارد و التهاب را تنظیم می کند.

آنها همچنین نشان دادند که هم PEPITEM و هم توالی سه آمینو اسیدی آن (تری پپتید) کاهش قابل توجهی در شدت پسوریازیس ایجاد کردند که قابل مقایسه با یک کرم استروئیدی بود.

پسوریازیس یک بیماری مزمن بدون درمان قطعی است که در آن سلول‌ های پوست بسیار سریع تکثیر می ‌شوند، و در نتیجه لکه‌ های برجسته و پوسته ‌پوسته‌ای از پوست خشک ایجاد می ‌شود که می ‌تواند خارش‌ دار و دردناک باشد، در خواب اختلال ایجاد کند یا تمرکز را دشوار سازد. این لکه ‌های پوستی ممکن است ترک بخورند، خونریزی کنند یا ترشحاتی  داشته باشند. این بیماری به دلیل فعالیت بیش از حد سیستم ایمنی ایجاد می ‌شود و معمولاً دوره‌ هایی از شعله وری را پشت سر می ‌گذارد که در آن زمان شدت بیماری ممکن است برای هفته ‌ها یا ماه ‌ها افزایش یابد.

معمولاً در وهله اول با نرم کننده ها یا کرم های حاوی آنالوگ های ویتامینD (مانند کلسیپوتریول)، ویتامینA (رتینوئیدها) یا کورتیکواستروئیدها درمان می شود.این درمان‌ها را فقط می ‌توان برای دوره‌های کوتاه استفاده کرد زیرا با استفاده ی مداوم با عوارض جانبی همراه است، اما PEPITEM، و توالی تری پپتیدی مشتق از آن به‌ عنوان یک مولکول طبیعی، کمتر احتمال دارد این اثرات «خارج از هدف» را نشان دهند.

پپتید PEPITEM، در حالت اصلی خود از زنجیره ای از 14 اسید آمینه تشکیل شده است، اما در این جدیدترین مطالعه، محققان به رهبری پروفسورEd Rainger  از دانشگاه بیرمنگام و پروفسورFrancesco Maione  از دانشگاه ناپل فدریکو دوم، کوچکترین بخش های مولکولPEPITEM  را که سلول های ایمنی بدن و التهاب را در پسوریازیس تحت تاثیر قرار دادند، شناسایی کردند.

دانشمندان در بیرمنگام دو توالی از سه اسید آمینه را شناسایی کردند که فعالیت بیولوژیکی قابل مقایسه ای با مولکول PEPITEM کامل را نشان دادند.

سپس دانشمندان این تری پپتیدها را برای بهبود پایداری آنها در بدن بهینه کردند و توانایی آنها را برای کاهش فعال شدن سلول های ایمنی و مهاجرت آنها که از علائم بیماری التهابی هستند، آزمایش کردند. یافته های آنها نشان داد که این دو توالی، حداقل فعالیتی مشابه با مولکولPEPITEM اصلی داشتند.

آنها سپس یکی از توالی ها را دارای بیشترین فعالیت بیولوژیکی بود، انتخاب کردند و محققان دانشگاه ناپل فدریکو دوم با استفاده از مدل حیوانی بیماری، اثربخشی آن را در پسوریازیس آزمایش کردند.

آنها دریافتند که استفاده موضعی مستقیم از این توالی بر روی پوست هر روز به مدت هفت روز در یک کرم نرم کننده منجر به کاهش واضح بیماری در مقایسه با حیوانات درمان نشده می شود و یافته های آنها با استفاده از امتیاز دهیPASI (مساحت و شاخص شدت پسوریازیس) تأیید شد که در عمل بالینی برای اندازه گیری میزان و شدت پسوریازیس استفاده می شود.

نکته مهم این است که این مطالعه همچنین نشان داد که هم PEPITEM و هم توالی تری پپتیدی امتیازPASI  را تا 50 درصد کاهش دادند که آن را با کرم استروئیدی کلوبتازول پروپریونات 0.05 درصد قابل مقایسه می کند.

پروفسور اد رینگر، گفت: "در حالی که تعدادی روش درمانی برای پسوریازیس وجود دارد، نیاز آشکاری به عوامل درمانی جدید وجود دارد که می توانند به طور مداوم و بدون خطر عوارض جانبی بیش از حد برای جلوگیری از عود پسوریازیس استفاده شوند. یافته های ما امکان استفاده از پپتیدهای مشتق شده ازPEPITEM  را برای درمان پسوریازیس افزایش می دهد."

 این مطالعه همچنین احتمال جالبی را مطرح می ‌کند که پپتیدهای مشتق شده از PEPITEM می ‌توانند در ترکیب با سایر درمان‌های پسوریازیس در دوز کمتر برای مدت ‌های طولانی ‌تر مورد استفاده قرار گیرند،  به‌عنوان مثال، رویکرد «مصرف دوز پایین تر استروئید» را برای کاهش عوارض جانبی مرتبط با استفاده طولانی ‌مدت از چنین عواملی امکان ‌پذیر می ‌سازد.

تحقیقات بیشتر نشان داد که مولکول کامل PEPITEM و توالی‌های تری ‌پپتیدی آن، تنظیم ‌کننده‌های قوی برای سنتز مولکول ‌های سیگنال ‌دهنده ‌ای هستند که التهاب را تقویت می ‌کنند. این فرآیند منجر به جذب سلول‌ های ایمنی و تکثیر انواع دیگر سلول‌ ها در بافت پوست می‌ شود که در بیماری دخیل هستند. برخی از توالی‌ های تری ‌پپتید در مقایسه با توالی اصلی PEPITEM افزایش اثربخشی را به میزان یک درجه نشان داده ‌اند.

پروفسور اد رینگر، گفت: ما بخش ‌هایی از مولکول PEPITEM را شناسایی کرده ‌ایم که مسئول عملکرد بیولوژیکی آن هستند و پپتیدهایی را ارائه کردیم که از PEPITEM تقلید می ‌کنند و به‌ طور چشمگیری بر فرآیندهای التهابی پوست تأثیر می‌ گذارند. اندازه قابل توجه کوچکتر و کارآیی بالاتر آنها باید مزایای قابل توجهی را در سنتز، فرمولاسیون و استفاده ی درمانی به همراه داشته باشد.

این مطالعه بخشی از یک برنامه تحقیقاتی گسترده تر در مورد PEPITEM و استفاده بالقوه از آن در درمان بیماری هایی مانند آرتریت روماتوئید (RA)، دیابت، لوپوس، و پسوریازیس و بسیاری از بیماری های دیگر است که التهاب مزمن به عنوان یک عامل زمینه ای در آنها وجود دارد.

دانشگاه بیرمنگام اینترپرایز چندین دسته اختراع مرتبط با PEPITEM و اجزای مولکول PEPITEM را که مسئول حفظ پاسخ ایمنی طبیعی هستند، به ثبت رسانده است. تیم تحقیقاتی در حال حاضر به دنبال سرمایه‌ گذاری، صدور مجوز، همکاری و/ یا فرصت‌های تحقیقاتی مشترک است.

منبع:

https://www.news-medical.net/news/20250403/Breakthrough-research-identifies-small-peptide-for-psoriasis-treatment.aspx